หมาจิ้งจอกเฟนเนก หรือ หมาจิ้งจอกทะเลทราย

หมาจิ้งจอกเฟนเนกเป็นหมาจิ้งจอกขนาดเล็ก ถือได้ว่าเป็นสัตว์ในวงศ์สุนัขที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก เนื่องจากขนาดเมื่อโตเต็มที่แล้ว มีน้ำหนักเฉลี่ยเพียง 1.75 กิโลกรัมสำหรับตัวผู้ และ 1.25 กิโลกรัมสำหรับตัวเมีย ซึ่งถือได้ว่าเล็กกว่าสุนัขบ้านเสียอีก นับได้ว่ามีขนาดน้ำหนักตัวใกล้เคียงกับชิวาวา ซึ่งเป็นสุนัขขนาดเล็ก และมีความยาวลำตัวประมาณ 24-40 เซนติเมตร มีความยาวหาง 8 นิ้ว

มีขนสีน้ำตาลเหลืองตลอดทั้งตัว ดวงตาสีดำ มีจุดเด่นที่เห็นได้ชัดเจนคือ ใบหูที่ยาวมาก บางตัวอาจยาวได้ถึง 15 เซนติเมตร คล้ายกับหมาจิ้งจอกหูค้างคาว (Otocyon megalotis) ซึ่งถือได้ว่าเป็นหมาจิ้งจอกขนาดเล็กเช่นกัน แต่มีขนาดใหญ่กว่า

 

หมาจิ้งจอกเฟนเนกมีถิ่นกระจายพันธุ์อยู่ทางตอนเหนือของทวีปแอฟริกา โดยอาศัยอยู่ในทะเลทราย มีพฤติกรรมรวมกันเป็นฝูงขนาดเล็ก หากินในเวลากลางคืน โดยมีอาหารหลักคือ แมลงชนิดต่าง ๆ ด้วยการขุดคุ้ยจากการฟังเสียงจากใบหูที่มีขนาดใหญ่ นอกจากนั้นแล้วยังสามารถกินสัตว์ที่มีขนาดเล็ก, ไข่นก และผลไม้ได้อีกด้วย กระนั้นหมาจิ้งจอกเฟนเนกก็ยังตกเป็นเหยื่อของสัตว์กินเนื้อที่มีขนาดใหญ่กว่าได้อีกด้วย แต่ด้วยสภาพร่างกายที่เหมาะกับการอาศัยอยู่ในทะเลทราย ทำให้สามารถเอาตัวรอดได้ โดยขนที่อุ้งเท้าจะหนาสำหรับใช้เดินบนพื้นทรายที่ร้อนระอุได้ ขนสีน้ำตาลเหมือนสีของทรายของช่วยให้อำพรางตัวได้ในทะเลทราย นอกจากนี้แล้วยังหนาต่างจากสัตว์ที่อยู่ในทะเลทรายจำพวกอื่น ๆ โดยขนจะทำหน้าที่สะท้อนความร้อนจากแสงแดดในเวลากลางวันออกไป ส่วนตอนกลางคืนก็ทำหน้าที่สะสมความอบอุ่นไว้เพื่อต่อสู้กับความหนาวเย็น เนื่องจากเป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคึน ขยายพันธุ์ด้วยการตั้งท้องนานครั้งละ 2 เดือน เข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 9 เดือน โดยจะตกลูกปี​ละ​ครั้ง ​เป็น​สัตว์​ที่​มี​คู่​ตัว​เดียว​ตลอด​ชีวิต ตัวผู้​จะ​ดุร้าย​และ​หวง​คู่ อีก​ทั้ง​ทำ​หน้าที่​คอย​หา​อาหาร​ให้​ตัวเมีย​ตลอด​เวลา​ช่วง​ที่​ตั้ง​ท้อง​และ​ให้​นม ตกลูกครั้งละ 2-4 ตัว

คำว่า “เฟนเนก” นั้น มาจากภาษาอาหรับคำว่า “ثعلب” (fanak) หมายถึง “หมาจิ้งจอก” ส่วนชื่อชนิดทางวิทยาศาตร์คำว่า zerda มาจากภาษากรีกคำว่า xeros ซึ่งหมายถึง “ความแห้ง” อันหมายถึงสภาพของสถานที่อยู่อาศัยนั่นเอง

ด้วยรูปลักษณ์ที่น่ารัก และมีขนาดเล็ก จึงทำให้หมาจิ้งจอกเฟนเนกกลายเป็นสัตว์เลี้ยงชนิดหนึ่งของมนุษย์ เช่นเดียวกับ สัตว์เลี้ยงเพื่อความเพลิดเพลินชนิดอื่น ๆ นอกจากนี้แล้ว ยังเป็นฉายาของทีมฟุตบอลทีมชาติแอลจีเรียอีกด้วย โดยเรียกเป็นภาษาฝรั่งเศสว่า Les Fennecs หมายถึง “หมาจิ้งจอกทะเลทราย

วิธีการเลี้ยงดู

แม้จะเป็นสายพันธุ์สุนัขจิ้งจอกก็จริง แต่ตอนนี้ก็มีการออกใบอนุญาตและจำกัดโควตาในการส่งออกสำหรับการนำไปเพาะพันธุ์ ซึ่งหากใครจะนำมาเลี้ยงก็สามารถหาซื้อจากฟาร์มหรือร้านค้าที่มีอยู่ในประเทศได้

แม้เฟนเน็คฟ็อกซ์จะชอบความสันโดษอยู่บ้าง แต่ถ้าหากนำมาเลี้ยงก็ควรจะมีเวลามากพอให้กับสุนัขด้วย เพราะไม่อย่างนั้นสุนัขจะไม่เชื่องและก้าวร้าว อีกทั้งมักจะส่งเสียงเห่าในตอนกลางคืนบ่อยครั้ง ฉะนั้นอาจแก้ปัญหาด้วยการขังกรงหรือฝึกฝนตั้งแต่รับมาเลี้ยง ส่วนอาหารที่นำมาให้กินควรจะเป็นอาหารแห้งหรืออาหารสำเร็จรูปสำหรับสุนัข แล้วเสริมด้วยผักกับผลไม้สดหรือแมลงขนาดเล็ก นอกจากนี้ควรหมั่นพาไปพบสัตวแพทย์เพื่อตรวจสุขภาพ ฉีดวัคซีน และขอคำแนะนำในการเลี้ยงดูเพื่อป้องกันโรคที่เกิดจากพยาธิและเห็บหมัดต่าง ๆ

คราวนี้ก็หวังว่าหลาย ๆ คนคงจะหายข้องใจกันเสียทีว่า เจ้าสุนัขจิ้งจอกที่มีชื่อว่า เฟนเน็คฟ็อกซ์ นำมาเลี้ยงที่บ้านได้จริงหรือเปล่า แต่อย่างไรก็ตามยังมีสัญชาตญาณของนักล่าอยู่ ฉะนั้นก่อนตัดสินใจนำมาเลี้ยงควรศึกษานิสัยและวิธีการเลี้ยงดูอย่างละเอียด

สถานที่ท่องเที่ยวสำคัญๆของโลก